|


Bitkisel terkipler, karışımlar, formüller,
konusunda bilgili uzmanlar tarafından yapılırsa
ve üretim izinli ürünler kullanılırsa
faydalanıla bilinir. Aksi taktirde
zamanınız emeğiniz ve paranız boşa gidebilir.
Ayrıca zarar görebilirsiniz...
ÜRÜNLERİMİZ VE
KULLANIMI HAKKINDA BİLGİ ALMAK İÇİN İLETİŞİM
KURUNUZ...


BİTKİ SÖZLÜĞÜ
Safran:
(Safran-Krokus / Saffron / Crocus sativus)
Eylül-ekim ayları arasında, mor renkli ve hoş
kokulu çiçekler açan 15-30 cm boylarında,
soğanlı, otsu bir bitki. Etli ve yuvarlak 2-3 cm
çapında bir soğanı vardır. Üretimi de bu
soğanlarla yapilir. Yapraklar uzun, dar ve
ortası beyaz çiçeklidir. Yapraklar çiçeklerden
sonra meydana gelir. Çiçekler 6 parçalı, erkek
organları 3 tâne, dişi organın kapsül kismi olan
stigmaları turuncu renklidir. Safran, Hititler
döneminden beri Anadolu’da bilinmekte ve ilâç
olarak kullanılmaktadır. Grekler döneminde de
Bati Anadolu’da oldukça ticâreti yapılmıştır.
Osmanlılar döneminde de önemini koruyan bir
ihraç ürünü olmuştur. Daha önceleri Urca,
Mardin, Kastamonu, Ankara, İstanbul’da kültürü
yapılmaktaydı. Fakat bugün sadece Kastamonu’nun
birkaç köyünde üretimi yapılabilmektedir.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Kastamonu-Safranbolu’da yer yetiştirilir.
Kullanıldığı yerler:
Kırmızı renkli boya maddeleri, şekerler, uçucu
ve sâbit yağlar ihtivâ eder. Sinir sistemini
uyarıcı, iştah açıcı, âdet söktürücü, koku ve
renk verici olarak kullanilir. Toz hâlinde iştah
açıcı ve mîdevî olarak kullanılabilir.
Fazla miktarda kullanılmamalıdır. Hamileler
kesinlikle kullanmamalıdır.
Sakız ağacı:
(Mastixpistazie / Lentisque / Mastic tree /
Pistacia lentiscus)
Nisan-mayıs ayları arasında, yeşilimsi renkte
çiçekler açan 1-3 m yüksekliğinde, sık dallı,
çalı görünüşünde ve kışın yapraklarını dökmeyen
ağaçlar. Mesteki sakızı olarak da bilinir.
Gövdeleri dik ve silindir biçiminde olup,
sağlamdır. Kabukları esmer renkli ve reçine
kanalları ihtiva eder. Meyveleri ufak, yuvarlak
ve kırmızımsı siyah renklidir.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Batı ve Güney Anadolu.
Kullanıldığı yerler:
Bitkinin dal ve gövdesinden, mastix adı verilen
sakız elde edilir. Ağacın gövdelerine yapılan
yaralamalardan bir usare akar. Toplanan bu usare
2-4 haftada katılaşır. Soluk sarı renkli,
kolaylıkla kırılabilen parça ve damlalar
hâlindedir. Özel bir kokusu ve tadı vardır. Eter
ve etonolde çözünür. Sakız içinde uçucu yağ,
mastisik asit, mastısın ve acı maddeler
bulunmaktadir. Eskiden balgam söktürücü olarak
kullanılmıştır. Diş etlerini kuvvetlendirmek ve
ağız kokusunu gidermek için kullanılır.
Salep:
(Salep / Çayırotu / Çemçiçegi / Orchis / Tuber
salep )
Orchis, Ophyris, Serapias, Platanthera,
Dactylorhiza vs. cinslerine âit türlerin
yumrularına verilen ad. Bu bitkilerin toprak
altında iki yumrusu bulunur. Bunlardan biri ana
yumrudur ve o senenin gövdesini verir. Diğeriyse
gençtir (hemşire veya kardeş yumru) ve gelecek
yılın yumrusunu verir. Salep elde edilen
türlerin hepsi yumruludur. Salep daha çok
kireçli toprakları sever. Ormanlık bölgelerde
yetişen saleplerin yumrusu iri olur. Çayırlarda
yetişen saleplerin yumrusu ise daha zayıftır.
Anadolu’da salep genellikle Orchis ve Ophyrus
türlerinden elde edilir.
Salep eldesi:
Bitki çiçekteyken, toprak altındaki yumruları
toplanır. Yalnız yan yumru alınır, gövdeyi
taşıyan ana yumru genellikle alınmaz. Fakat her
ikisi de kulanilabilir. Yumrular kremsi, yumurta
seklinde veya çatalsıdır. Toplanan yumrular
suyla yıkanarak temizlenir, ipe dizilir ve su
veya sütle kaynatılır, sonra açık havada
kurutulur. Kurutulan yumrular dövülerek toz
edilir. Elde edilen bu toz kullanılacak hâle
gelmiş olan salebi verir.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Çoğunlukla Bati, Güneybatı, Güney ve Kuzey
Anadolu olmakla beraber Anadolu’nun birçok
yerinde yetişir.
Kullanıldığı yerler:
Bileşiminde nişasta, sekerler, müsilaj ve azotlu
maddeler vardır. Bilhassa çocuklarda ishal
kesici, kuvvet verici ve gıdâ olarak kullanilir.
Barsak nezlesinde soğuk algınlıklarında ve
öksürüğe karşı halk arasında çok
kullanılmaktadır.
Şalgam:
(Brassica
rapa var / Brassica napus / Turnip / Navet)
Turgiller familyasından, toprak altında şişkin
bir yumru yapan, topaç biçiminde etli ve tatlı
yumrusu iki yıllık bir bitkidir. Yapraklari
parçalı ve tüylü, çiçekleri saridir. Yurdumuzda
yuvarlak ve kökü basık olanlar makbuldür.
Terkibinde B vitamini ve madeni maddeler vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Romatizma ve nıkriste
faydalıdır. Mafsal sisliklerini indirir. Böbrek
kumu ve tasının düşürülmesine yardımcı olur.
Ergenlik sivilcesi ve egzama gibi cilt
hastalıklarında faydalıdır. Göğsü yumuşatır.
Akciğerleri temizler. Boğaz iltihabını giderir.
Kabızlığı giderir. Şeker hastalarının
susuzluğunu giderir.
Sandal ağacı:
(Kalanga / Santalum album / Santalwood / Santal
de mysore)
Sandalgiller familyasından, küçük boylu bir
ağaçtır. Hindistan ve Malakka'nın dağlık
bölgelerinde yetişir. Yaprak dökmez. Yapraklari
karşılıklıdır. Çiçekleri sarımtırak kırmızıdır.
Meyveleri kiraz büyüklüğünde olup, siyah
renklidir. Odunu (Lignum santali) sarımtırak
renktedir ve kokuludur. Bu odundan, uçucu bir
yağ olan, (Oleum santal / Santal esansı)
çıkartılır.
Kullanıldığı yerler:
Sandal esansı, idrar yollarındaki mikropları
giderir. Ayrıca, bu ağacın odununu, parfüm ve
tütsü yapımında kullanilir.
Saparna:
(Stechwinde
/ Sarsaparille / Salsepareille / Sarsaparilla /
Smilax aspera
/
Smilax)
Ağustos-eylül ayları arasında, beyazımsı-sarı
renkli çiçekler açan, tırmanıcı, dikenli ve iki
evcikle bir bitkidir. Yapraklar saplı ve kisin
dökülmez. Kala seklinde ve tam kenarlıdır.
Çiçekler yaprakların koltuğunda küçük semsiye
durumunda, 5-10 çiçeklidir. Meyveleri
kırmızımsı, yuvarlak, 1 cm kadar çapta ve 1-3
tohumludur. Öz dikeni adıyla bilinir.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Marmara, Batı ve Güney Anadolu.
Kullanıldığı yerler:
Kökleri tanen, nişasta, şekerler ve saponin
taşır. Terletici ve kan temizleyici
özelliktedir. Tohumların üzerlerindeki zar,
“gıcır” adıyla sakızlara katılır. Körpe
sürgünler sebze olarak haşlandıktan sonra yenir.
Bati Anadolu’da “sircan” adıyla tanınır.
Terletir, kanı temizler ve cilt hastalıklarında
faydalıdır.
Sarısabır:
(Aloe / Aloès / Aloe)
Kurak bölgelerde yetişen, çok yıllık, Yaprakları
dikenli, bal özsulu (sukulent) bitkilerdir. Öd
ağacı olarak da bilinir. Daha çok Afrika,
Suriye, Arabistan ve Güney Avrupa’da yayılış
gösterir. Buna karşılık ılıman bölgelerde, park
ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Memleketimizin Güneybatı kesiminde de Romalılar
döneminde kültürden kalmış, yabanileşmiş türü
yetişmektedir. Bitkinin yaprakları birer rozet
görünümünde, topraktan yayvan bir şekille
çıkarak yukarı doğru bükülürler. Çiçek durumu
dik ve sık bir salkımdır. Çiçekleri sarı veya
kırmızıdır.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Güneybatı Anadolu (Demre).
Kullanıldığı yerler:
Bitkinin yapraklarından çıkarılan usare (özsu)
nine, güneşte veya ısıtılarak
yoğunlaştırılmasıyla elde edilen bakiye, siyah
parlak kütleler hâlinde kalır. Bu madde sarı
sabır adini alır. Antrasen türevleri taşır.
Kalın barsala etkili bir müshildir. Sıvısı,
pigment ve haserat ilâçları yapiminda kullanilir.
Sarı sabır, balı bozar. Yanıkların sebep oldugu
ağrıları keser. Sirke ile karıştırılıp saç
diplerine sürülürse dökülmelerini önler.
Tavsiye edilenden fazla miktarda
kullanmamalıdır. Mesane ve rahim
hastaliklarindan şikayet edenler hiç
kullanmamalıdır.
Sarımsak:
(Knoblauch / Ail / Garlic / Tüm / Allium sativum)
Temmuz-Agustos aylari arasinda beyaz veya
pembemsi renkli çiçekler açan, 20-100 cm
boylarinda çok yillik otsu bir bitki. Sarimsak
diye de tâbir edilir. Vatani Orta Asya’dir.
Toprak altinda büyükçe bir sogani bulunur.
Yapraklari uzun, yassi, buğday yaprağı gibidir.
Çiçekler, küre seklinde olup, bir şemsiyeyi
andıran dallar ucunda toplanır. Meyveleri siyah
renkli tohumlar taşıyan bir kapsüldür. Sarmasak
nâdiren tohum verir. Bunun için daha çok
soğancıklarla (dişlerle) üretilir. Sarmısağın
soğan kısmı beyazımsı renkli olup, soğancık veya
dişlerden meydana gelir. Soğancıkların hepsi bir
arada ve bir kabuk tarafından sarılmıştır.
Memleketimizde beyaz ve siyah sarmısak
yetiştirilmektedir. Tıpta beyaz sarmısak
kullanilir.
Kullanıldığı yerler:
Sarmısağın bileşiminde sekerler, vitaminler
(A,B,C), kükürtlü bir uçucu yağ ve içerisinde
bol olarak alkil sülfür bulunur. Sarmisagin özel
kokusu ve tadı bundan ileri gelir. Çok eski
çağlardan beri bilinmekte ve tedâvide
kullanılmaktadır. Eskiden salgın hastalıklarla
mücâdelede çok kullanılmaktaydı. Antiseptik,
iştah açıcı, tansiyon düşürücü, solucan
düşürücü, idrar arttırıcı, kan temizleyici
etkileri vardır. Antiseptik etkisi, içindeki
ellisinden ileri gelir. Bakteriler üzerinde
üremeyi azaltıcı ve öldürücü etkisi vardır.
Eskiden harplerde antibiyotik ve antiseptik
olarak çok kullanılmıştır. Ayrica, kansere karşı
üstün bir koruyucu, hemeroide faydalı, bronşit,
astım, varis, siyatik ve romatizma ilâcı olan
Sarmısağın faydaları ve kullanıldığı yerler
çoktur.
Semizotu:
(Portulak / Pourpier / Purslane / Portulaca
oleraceae)
Çok yaygın ve yabânî olarak bağ ve bahçelerde
yetişen, bir yıllık otsu bir bitki. Zirâî önemi
pek yoktur. Semizotunun vatani Asya’dır.
Gövdeleri toprak üstünde yatık, Yapraklari
sapsız ve etli olup, çiçekler sarimsi renklidir.
Meyveleri çok tohumludur. Tohumdan
yetiştirilebilir. Demir ve C vitamini bakımından
zengindir.
Kullanıldığı yerler:
Yeşil yaprakları ve körpe dalları sebze olarak
yenir. Mayhoş bir tadı vardır. Besleyici bir
sebzedir. Mide ve barsak kanamalarında ve kanlı
idrarda faydalıdır. Kanı temizler. Şeker
hastalığında susuzluğu giderir. Uykusuzluk,
sinir ve zihin yorgunluğunda faydalıdır.
Şerbetçi otu:
(Hopfen
/ Houblon / Hop
/ Ömerotu / Mayaotu / Humulus lupulus / Huoblon
grimpant)
Temmuz-eylül ayları arasında yeşilimsi-beyaz
renkli çiçekler açan, 2-5 m yüksekliginde,
sarılıcı gövdeli, iki evcikle otsu bir bitki.
Bitkinin gövdeleri ince, tırmanıcı, sarılıcı ve
üzeri sert tüylerle örtülüdür. Yapraklar
karşılıklı, uzun saplı ve yürek seklindedir.
Yaprakların da üst yüzeyleri sert tüylüdür.
Erkek çiçekler yeşilimsi sari renklerde ve
bileşik salkım durumunda, dişi çiçeklerse
yuvarlak kozalaklar hâlinde toplanmışlardır.
Dişi çiçeklerin etrâfında brakte ve brakteol
denilen geniş, oval taşıyıcı yapraklar ve
bunların üzerinde de salgı tüyleri bulunur.
Hâlen memleketimizde, Bilecik-Bursa havâlisinde
bu dişi çiçek durumlarını elde etmek için geniş
çapta ekimi sürdürülmektedir. Bira çiçeği, Maya
otu olarak da bilinir.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Kuzey Anadolu, Marmara bölgesi. Ayrica Bilecik
ve havâlisinde ekimi yapilir.
Kullanıldığı yerler:
Bitkinin sarımsı-yeşil kozalak görünümündeki
dişi çiçek durumları kullanilir. Dişi durumlar
ağustos ayında toplanır ve gölgede kurutulur.
Uçucu yağlar, acı maddeler, reçineler, mum,
tanen taşırlar. Az dozlarda iştah açıcı, idrar
arttırıcı, yatıştırıcı etkilere sâhiptir. Fazla
alınırsa bulantı ve kusma yapar. Hâlen bira
îmâlinde kullanılmaktadır.
Sinameki:
(Sennakassie / Séné / Cassia)
Afrika, Hindistan ve Arabistan’ın yari çöl ve
dağlık bölgelerinde yetişen, 50-150 cm
boylarında, sari renkli çiçekler açan çali
tipinde ağaççıklar. Yapraklar yaprakçık seklinde
ikiye parçalanmıştır. Sinamekinin en çok C.
acutifolia ve C. angustifolia türleri bilinmekte
ve kullanılmaktadır. C.fistulosa türü ise ceviz
ağacına benzeyen büyük ağaçlardır. Meyveleri
fasulye meyvesi gibi esmer, yeşilimsi veya
siyahimsi renklidir. İçlerinde 6-10 kadar tohum
bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Bitkinin yaprak ve meyveleri antresin türevleri
taşır. Bundan dolayı da müshil etkilidirler.
Etkileri kalın barsak üzerinedir. Toz hâlinde
0,5-1 gr (günde 2-3 defâ) veya 5-10 gr sinameki
yaprağı üç su bardağı su ile kaynatılarak iki
defâ içilir. Memleketimizde çok kullanilan
müshil ilâcıdır.
Kolit ve spastik kabızlıkta kullanılmaz.
Yalancı sinameki (Colutea arborescens) nine de
Yapraklari müshil etkiye sâhiptir. İçimi zordur.
Tohumları zehirlidir.
Soğan:
(Zwiebel
/ Olignon / Onion
/
Basaliye / Allium cepa)
Haziran-ağustos ayları arasında yeşilimsi veya
pembemsi renkli çiçekler açan, 30-100 cm
boylarında, çok yıllık otsu ve soğanlı bir
bitki.
Kullanıldığı
yerler:
Soğan çok eski çağlardan beri yemeklere çeşni
veren bir sebzedir. Yeşil Yapraklari ve kuru
yumruları kullanilir. Soğanın içinde C vitamini
bulunur ve besleyici ve iştah açıcı bir
besindir. İçinde bulunan kükürtlü bir madde
soğana acılık verir, gözleri yakar ve yaşartır.
Soğan, mikroplara karsi koyma gücünü
arttırdığından, bir memlekete gelenin önce biraz
çiğ soğan yemesi sıhhati için iyidir. Soğandan
sonra kereviz veya sedefotu yenirse, fena kokusu
gider. Soğan, birçok faydayı beraberinde getiren
bir bitkidir. İdrar söktürür. İdrar tutukluğu ve
damar sertliğinde faydalıdır. Böbreklerdeki kum
ve tasların düşürülmesine yardımcı olur. Zihin
yorgunluğunu giderir. İktidarsızlıkta
faydalıdır. Afrodizyak özelliği vardır. Öksürük
söktürür, bronşları temizler. Akciğer
hastalıkları, astım nöbeti, grip ve soğuk
algınlığında faydalıdır.
Sumak:
(Gerbersumach
/ Sumac / Sumac
/
Somak / Rhus / Rhus coriaria / Tekri)
2-3 m boylarında, kisin yapraklarını döken, çalı
tipinde ağaççıklar. Yapraklar 5-10 yaprakçıklara
ayrılmıştır. Bunlar oval şekilli ve sapsız,
tüylü ve kenarları hafif dişlidir. Çiçekler
yeşilimsi renklerde, 20-25 cm konik çiçek
durumlarında toplanmışlardır. Meyveleri
olgunlukta esmer-kırmızı renkli, küre şekilli,
tüylü ve eksi lezzetlidir. Sumağın 150 kadar
türü vardır ve birçoğu zehirlidir. Yurdumuzda
Derici Sumağı (Rhus coriaria) ve Boyacı Sumağı (Rhus
cotnus) doğal olarak yetişir. Kokulu sumak (Rhus
aromaticus)'un tentür halindeki idrar tutamama
hastalığında faydalıdır.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Ege, Akdeniz bölgesi, Doğu Anadolu.
Kullanıldığı yerler:
Yapraklari tanen, şekerler ve sarı renkli boya
maddeleri taşırlar. Kabız edici, kan kesici,
antiseptik etkili olup, ayrıca yünlü kumaşların
boyanmasında kullanilir. Boğaz ve diş etleri
hastaliklarinda da gargara hâlinde kullanilir.
Sumak meyveleri de tanen, uçucu yağ ve organik
asitler ihtivâ eder. Baharat olarak çok
kullanilir.
Susam:
Kullanıldığı yerler:
Susam yağı, safra taslarının düşürülmesinde
faydalıdır. Karaciğer hastaliklarinda kullanilir.
Kabızlığı giderir. Afrodizyak özelliği vardır.
Nefes darlığı ve bronşitte faydalıdır.
LÜTFEN !!!
Lütfen bizlere Rahatsızlığım
nedir? Sebebi ne olabilir ? gibi sorular
iletmeyiniz. Bizler doktor değiliz teşhis için
mutlaka doktorlarınıza başvurunuz..
Amacımız teşhis etmek olmadığı gibi teşhisi konmuş
rahatsızlıklarınız için modern tıbbın vermiş
olduğu, tedavi yanında yardımcı doğal ürünler
kullanmak istediğinizde sizlere uygun ürünler
sunabilmektir.
|